ناظم الاسلام كرمانى

448

تاريخ بيدارى ايرانيان ( فارسى )

عقب گردانيد وقتى كه شاه گفت مشير الدوله اين تاج خيلى سنگين است در جواب گفت بلى اعليحضرتا بسر شما خيلى سنگين است آن كردار و اين گفتار دلالت ميكنند بر اينكه مشير الدوله راضى بسلطنت محمد على نبود و اشارة رسانيد كه سلطنت شما در زوالست پس از استقرار محمد على بتخت سلطنت از صدارت استعفا داد ولى محمد على شاه در مقام انتقام برآمد و او را مسموم نمود چه مشير الدوله غفلة و بدون مرض درگذشت از طرف مجلس هم اين سوءظن حاصل شد و جمعى از اطباء را مأمور و معين نمودند كه بدن مشير الدوله را ملاحظه نمايند و چون در موقع مفصلا و مشروحا اين وقايع مذكور است فلذا در اين مقام حواس خواننده را متفرق نميكنم و برميگردم برشته اصل تاريخ كه مشير الدوله وزير امور خارجه در امر سفارتيها مسامحه نمود و در مجالسيكه منعقد ميشد براى شورى يا ساكت و يا همراهى از ملت مينمود و در جواب اجزاء سفارتخانه بمسامحه و دفع الوقت ميگذرانيد . ديگر از وقايع امروز آنكه نور الدوله مادر عضد السلطان وقايع را بحالتى بس حزن‌گين و اندوه باعلحضرت شاه عرض كرد كه مناسب نيست در زمان اعليحضرت رعيت‌پناه بخارجه ببرد اين ديگر مسئله ملاها نيست بلكه از ظلم و ستم عين الدوله رعايا بتنگ آمده در سفارتخانه انگليس متجاوز از پنجاه هزار نفر متحصن شده‌اند شاه از شنيدن عرايض نور الدوله متأثر شده و فرمود فردا وزراء مجلس كنند و تكليف معلوم خواهد شد اطباء حضور بتحريك عين الدوله باجزاء اندرون و حرم شاه اكيدا غدغن كرده بودند كه اگر شاه مطلع بر اين وقايع شود مرض شاه سنگين و شاه تلف خواهد شد زنها و خواجه‌ها و مقربين سده سنيّهء سلطنت باور كرده بشاه عرض نميكردند معدودى هم از هواخواهان حريت از قبيل مستعان الملك و غيره كه در بين اجزاء خلوت بودند از ترس عين الدوله چيزى عرض نميكردند بيچاره شاه از امر سفارتيها بىاطلاع بود فقط نور الدوله در اينمقام مردانه سلوك نمود و اين خدمت را بعالم انسانيت كرد كه شاه را از هنگامهء سفارتخانه مطلع نمود . متحصنين سفارتخانه سه مطلب را امروز عنوان كرده‌اند . اول آنكه عدالتخانه ميخواهيم . دوم آنكه علماء و رؤساء روحانى بايد مراجعت كنند چه نوشته‌جات و قباله املاك و اسناد ما مسجّل بسجلّات آقايان علماء مىباشد . سيم آنكه همه ما امنيّت نداريم و امنيّت تامّه ميخواهيم . صنف صراف ضمنا اين تقاضا را هم مينمايند كه ما متجاوز از صد هزار تومان از دولت طلب داريم دولت بدهد بعضى هم از عزل عين الدوله سخن ميرانند . روز دوشنبه غرّهء ماه جمادى الاخرة 1324 هجرى امروز دكاكين عموما بسته است عدّهء چادرهاى متحصنين به پنجاه رسيده است عكاس آمده است عكس مردم را برمىدارند . امروز آقايان وارد قم شده‌اند مردم ديدن ميآيند از كثرت جمعيت و ازدحام آقايان در صدمه ميباشند عين الدوله با وزرا امروز مجلسى كردند ولى منتج نتيجه نگرديد و مانند ساير مجالس بود . امروز شبنامهء با ژلاتين طبع شده است در سفارتخانه و كوچه‌هاى طهران انداخته‌اند كه ما سواد آن را درج مىنمائيم :